دانشگاه تبریز نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی 2588-5057 8 3 2025 12 20 Designing The Model of Performance Strategic Management of Export Tamin Pharmaceutical Investment Holding Based on The Meta-Synthesis Method طراحی مدل مدیریت استراتژیک عملکرد صادراتی هلدینگ سرمایه‌گذاری دارویی تامین بر اساس روش فراترکیب 1 30 20050 10.22034/jiba.2025.66892.2337 FA حسینعلی نجارپور گروه مدیریت،دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت،ایران راحله جلال نیا گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت،ایران اسماعیل ملک اخلاق گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. Journal Article 2025 04 21 The present study is applied-developmental research conducted with the aim of designing a strategic export performance management model for the Tamin Pharmaceutical Investment Company holding, based on the meta-synthesis method. An exploratory mixed-methods research design was used for this study. The research participants included 12 experts, professors, and specialists active in the field of pharmaceutical exports, who were selected using purposeful sampling. In the qualitative section, research literature and related articles were used for data collection, and in the quantitative section, Shannon's entropy questionnaire and interpretive-structural modeling were employed. Data analysis in the qualitative section was performed using qualitative meta-synthesis, and in the quantitative section, Shannon's entropy approach and interpretive-structural modeling were used. Based on the findings, it was determined that strategic factors, management factors, organizational factors, export market orientation, product design management, national environmental factors, and international environmental factors are the seven main pillars of strategic export performance management. To provide an effective export strategy in the current situation, seven key factors—internationalization strategy, market information systems strategy, market orientation strategy, innovativeness strategy, competitiveness strategy, learning orientation strategy, and technology orientation strategy—should be included. Finally, after completing the research steps, the strategic export performance management model for the Social Security Pharmaceutical Investment Company holding was presented. The export market orientation construct (C07) is at Level 1, the product design management construct (C05) is at Level 2, the organizational factors (C01) and management factors (C02) constructs are at Level 3, the strategic factors construct (C04) is at Level 4, and the international environmental factors (C03) and environmental factors (C06) constructs are at Level 5. مطالعه حاضر یک پژوهش کاربردی-توسعه‌ای است که با هدف طراحی مدل مدیریت استراتژیک عملکرد صادراتی هلدینگ سرمایه‌گذاری دارویی تامین بر اساس روش فراترکیب انجام شد. برای انجام این پژوهش از یک طرح پژوهش آمیخته اکتشافی استفاده گردید. جامعه مشارکت‌کنندگان پژوهش خبرگان، اساتید و صاحب‌نظران فعال در حوزه صادرات دارویی به تعداد 12 نفر می‌باشند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده‌اند. در بخش کیفی برای گردآوری داده‌ها از ادبیات پژوهش و مقاله‌های مرتبط استفاده گردید و در بخش کمی نیز از پرسشنامه آنتروپی شانون و مدلسازی ساختاری-تفسیری استفاده شد. تحلیل داده‌ها در بخش کیفی با تحلیل کیفی فراترکیب انجام شد و در بخش کمی نیز از رویکرد آنتروپی شانون و مدلسازی ساختاری-تفسیری استفاده شد. براساس یافته‌ها مشخص شد کدهای عوامل استراتژیک، عوامل مدیریت، عوامل سازمانی، جهت‏گیری بازار صادرات، مدیریت طراحی محصول، عوامل محیط ملی و عوامل محیط بین المللی هفت رکن اصلی مدیریت استراتژیک عملکرد صادرات هستند و به منظور ارائه یک استراتژی صادرات موثر در شرایط فعلی، هفت عامل کلیدی استراتژی بین‌المللی‏گرایی، استراتژی سیستم‌های اطلاعات بازار، استراتژی بازارگرایی، استراتژی نوآوری‏گرایی، استراتژی رقابت‏گرایی، استراتژی یادگیری‏گرایی و استراتژی فناوری‏گرایی باید گنجانده شوند. درنهایت، پس از طی گام‏های پژوهش مدل مدیریت استراتژیک عملکرد صادرات هلدینگ سرمایه گذاری دارویی تامین ارائه گردید. سازه بازارگرایی صادرات (C07) در سطح 1 قرار دارد، سازه مدیریت طراحی محصول (C05) در سطح 2 قرار دارد، سازه‌های عوامل سازمانی (C01) و عوامل مدیریت (C02) در سطح 3 قرار دارند، سازه عوامل استراتژیک (C04) در سطح 4 قرار دارد و سازه‌های عوامل محیط بین‌الملل (C03) و عوامل محیطی (C06) در سطح 5 قرار دارند. https://jiba.tabrizu.ac.ir/article_20050_f9f3827189324eb5636c48a0180b3c06.pdf

دانشگاه تبریز نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی 2588-5057 8 3 2025 12 20 Success in International Business Model Innovation of Knowledge-Based Companies: The Critical Role of Adaptive Marketing Capabilities, Digital Collaboration, and Strategic Flexibility موفقیت در نوآوری مدل کسب‌وکاربین‌المللی شرکت‌های دانش‌بنیان: اهمیت نقش قابلیت‌های بازاریابی سازگار، همکاری دیجیتال و انعطاف‌پذیری استراتژیک 31 52 20003 10.22034/jiba.2025.67042.2352 FA امیرمحمد کلابی استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران فاطمه شراعی دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0001-5265-870X Journal Article 2025 05 17 Business model innovation is recognized as a key strategy for ensuring the survival and competitiveness of knowledge-based companies in turbulent international markets. It requires continuously redesigning value creation and delivery logic and adopting dynamic and adaptive approaches to address environmental changes. This study examines the factors influencing the success of international business model innovation. Specifically, it investigates the impact of open marketing capabilities and adaptive market experimentation on business model innovation and the mediating roles of digital collaboration and strategic flexibility in these relationships. The statistical population comprises innovative and technology-based firms engaged in export or international economic activities. A sample of 238 firms was selected using Cochran’s formula and convenience sampling method. Data were collected through a questionnaire validated by a Cronbach’s alpha coefficient of 0.839 and analyzed using structural equation modeling with SmartPLS version 3.2. The results reveal that open marketing capabilities and adaptive market experimentation positively and significantly affect business model innovation. Moreover, digital collaboration and strategic flexibility mediate these relationships, respectively. The findings highlight the critical role of open marketing capabilities, digital interactions, adaptive market experimentation, and strategic flexibility in the successful innovation of international business models. نوآوری مدل کسب‌وکار، به‌عنوان راهبردی کلیدی برای تضمین بقا و رقابت‌پذیری شرکت‌های دانش‌بنیان در بازارهای متلاطم بین‌المللی، نیازمند بازطراحی مستمر منطقِ خلق و ارائه ارزش و بهره‌گیری از رویکردهای پویا و انطباق‌پذیر در مواجهه با تغییرات محیطی است. هدف پژوهش حاضر موفقیت در نوآوری مدل کسب‌وکار بین‌المللی است که  در آن تأثیر قابلیت بازاریابی باز و آزمایش تطبیقی بازار بر نوآوری مدل کسب‌وکار و همچنین نقش میانجی همکاری دیجیتال و انعطاف‌پذیری استراتژیک در این روابط بررسی شده است. جامعه آماری پژوهش شرکت‌های دانش‌بنیان نوآور و فناور هستند که صادرات و یا فعالیت اقتصادی بین‌المللی دارند. نمونه آماری نیز 238 شرکت است که با استفاده از فرمول کوکران و از طریق روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه می‌باشد که پایایی آن با مقدار آلفای کرونباخ 839/0 تأیید شده است. همچنین تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نیز با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس نسخه 2/3 صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان داد: 1) قابلیت بازاریابی باز با ضریب مسیر 599/0 تأثیر مثبت و معناداری بر نوآوری مدل کسب‌وکار دارد؛ 2) آزمایش تطبیقی بازار با ضریب مسیر 791/0 بر نوآوری مدل کسب‌وکار تأثیر مثبت و معناداری دارد؛ 3) همکاری دیجیتال با ضریب مسیر غیرمستقیم 182/0 نقش میانجی در رابطه بین قابلیت بازاریابی باز و نوآوری مدل کسب‌وکار ایفا می‌کند و 4) انعطاف‌پذیری استراتژیک با ضریب مسیر غیرمستقیم 168/0 نقش میانجی در رابطه بین آزمایش تطبیقی بازار و نوآوری مدل کسب‌وکار دارد. یافته‌های پژوهش بر اهمیت قابلیت بازاریابی باز و تعاملات دیجیتال، آزمایش تطبیقی در بازار و انعطاف‌پذیری استراتژیک جهت موفقیت در نوآوری مدل‌های کسب‌وکار بین‌المللی تأکید دارد. https://jiba.tabrizu.ac.ir/article_20003_a9ca79305b2cffb926d07f27d2fed899.pdf

دانشگاه تبریز نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی 2588-5057 8 3 2025 12 20 Supply Chain Credit Policies: Balancing Costs and Risks in Small and Medium-sized Enterprises (SMEs) سیاست‌های اعتباری زنجیره تامین: تعادل بین هزینه‌ها و ریسک‌ها در شرکت‌های کوچک و متوسط(SMEs) 53 76 20929 10.22034/jiba.2025.68678.2375 FA الهام درجاتی دانشجوی پست دکتری ، گروه حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه اراک، اراک، ایران. محمدتقی کبیری استادیار ،گروه حسابداری،دانشکده علوم اداری واقتصادی، دانشگاه اراک، اراک، ایران Journal Article 2025 08 21 Today, management accounting science considers it essential to pay attention to the supply chain of companies. Because inadvertent or non-accidental inattention to this issue can overshadow and even seriously challenge the expected outcomes of companies, including profitability, greater market share, and creating more wealth and returns for shareholders. The aim of this research is to identify and rank the factors affecting credit policies in the supply chain in companies. In order to identify the aforementioned factors, while reviewing previous studies, a semi-structured interview theme analysis was conducted in 2025 using the qualitative method. The interviewed experts were seventeen university professors, activists, and capital market experts. A review and examination of the literature, research conducted, and the results of the interviews indicate eight main themes that classify the factors affecting credit policies in the supply chain in companies. After identifying the key factors, the fuzzy Delphi method was used to rank and find the degree of importance of the aforementioned factors. The results showed that the factors of supply cost, storage, warehousing and maintenance cost, processing and production cost, marketing and sales cost, support cost, social cost, financial and capital cost, other cost are effective in credit policies in the supply chain of companies امروزه دانش حسابداری مدیریت توجه به زنجیره تأمین شرکت‌ها را امری ضروری تلقی می‌کند. زیرا بی‌توجهی سهوی و یا غیرسهوی به این مهم می‌تواند پیامدهای مورد انتظار شرکت‌ها از جمله سودآوری، سهم بازار بیشتر و ایجاد ثروت و آورده بیشتر برای سهامداران را تحت شعاع و حتی دچار چالش جدی نماید. هدف این پژوهش، شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر سیاست های اعتباری در زنجیره تامین در شرکت‌ها می‌باشد. به‌منظور شناسایی عوامل پیش گفته، ضمن مرور مطالعات قبلی، با بهره‌گیری از روش کیفی تحلیل تم مصاحبه نیمه ساختاریافته در سال 1404 صورت گرفته است. خبرگان مورد مصاحبه، هفده نفر از اساتید دانشگاه‌ها، فعالان و خبرگان بازار سرمایه بودند. مرور و بررسی ادبیات، پژوهش‌های صورت گرفته و همچنین نتایج مصاحبه‌ها، نشان‌ از هشت تم اصلی است که عوامل مؤثر بر سیاست های اعتباری در زنجیره تامین در شرکت ها را طبقه‌بندی می‌کند. پس از شناسایی عوامل کلیدی از شیوه دلفی فازی به منظور رتبه بندی و همچنین پیدا کردن درجه اهمیت عوامل پیش گفته استفاده گردیده است. نتایج نشان داد که به ترتیب عوامل هزینه تامین، هزینه ذخیره سازی، انبار و نگهداری، هزینه فرآوری و تولید، هزینه‌های بازاریابی و فروش، هزینه‌های پشتیبانی، هزینه های اجتماعی، هزینه‌های مالی و سرمایه، سایر هزینه‌ها، در سیاست‌های اعتباری در زنجیره تامین شرکت‌ها موثر هستند. https://jiba.tabrizu.ac.ir/article_20929_3b80955659a96608b33a32c3024362ba.pdf

دانشگاه تبریز نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی 2588-5057 8 3 2025 12 20 Drivers, Enablers, and Outcomes of Sustainable Competitiveness in Green Exports پیشران‌ها، محرک‌ها و پیامد‌های رقابت‌پذیری پایدار در صادرات سبز 77 112 20106 10.22034/jiba.2025.67559.2355 FA مریم خسروی اصل دانشجوی دکترای بازرگانی، گروه مدیریت، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران معصومه حسین زاده شهری دانشیار گروه مدیریت ، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. منیژه حقیقی نسب استاد گروه مدیریت، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Journal Article 2025 05 31 In recent years, the significance of sustainability and environmental issues in economic activities—particularly in the export sector—has increased considerably. Exporting companies, in their efforts to maintain and enhance their positions in global markets, have adopted green and innovative strategies. This study aims to identify the key factors influencing the sustainable competitiveness of firms in green exports and to propose a conceptual model. Employing a mixed-methods approach (qualitative and quantitative), the qualitative phase utilized a meta-synthesis method to analyze 42 selected articles from a pool of 174 publications indexed in Scopus, ScienceDirect, and Google Scholar from 2015 to February 2025, resulting in the extraction of 11 main categories. In the quantitative phase, the DEMATEL method and the insights of 10 export experts were used to analyze the causal relationships among these categories. The findings indicate that the factors influencing sustainable competitiveness in green exports are classified into three layers: drivers (strategic orientation and overarching green export policies, digital transformation, green innovation, and green knowledge management), enablers (competitiveness and competitive advantages in green markets), and outcomes (organizational performance, environmental sustainability, green marketing, green supply chain management, organizational capabilities, and green export risks). The proposed conceptual model addresses existing gaps in the literature and provides a practical and strategic tool for managers and policymakers to enhance the competitive standing of companies in global markets. در سال‌های اخیر، اهمیت پایداری و مسائل زیست‌محیطی در فعالیت‌های اقتصادی، به‌ویژه در حوزه صادرات، افزایش یافته است. شرکت‌های صادرکننده برای حفظ و ارتقای جایگاه خود در بازارهای جهانی، استراتژی‌های سبز و نوآورانه را اتخاذ نموده اند. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر رقابت پذیری پایدار شرکت‌ها در صادرات سبز و ارائه یک مدل مفهومی انجام شده است. رویکرد پژوهش، آمیخته (کیفی و کمی) است. در فاز کیفی، با بهره‌گیری از روش فراترکیب، ۴۲ مقاله منتخب از میان ۱۷۴ مقاله موجود در پایگاه‌های اسکوپوس، ساینس دایرکت و گوگل اسکالر طی سال‌های ۲۰۱۵ تا فوریه ۲۰۲۵ تحلیل و ۱۱ مقوله اصلی استخراج شد. در فاز کمی، برای تحلیل روابط علّی میان مقوله‌ها، از روش دیمتل و نظرات ۱۰ نفر از خبرگان حوزه صادرات استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که عوامل مؤثر بر رقابت‌پذیری پایدار صادرات سبز در سه لایه «پیشران» (جهت‌گیری استراتژیک و سیاست‌های کلان صادرات سبز، تحول دیجیتال، نوآوری سبز و مدیریت دانش سبز)، «محرک» (رقابت‌پذیری و مزیت‌های رقابتی در بازارهای سبز) و «پیامد» (عملکرد سازمانی، پایداری زیست‌محیطی، بازاریابی سبز، مدیریت زنجیره تامین سبز، قابلیت‌های سازمانی و ریسک‌های صادرات سبز) طبقه‌بندی می‌شوند. مدل مفهومی ارائه‌شده، ضمن پوشش خلاهای موجود در ادبیات، ابزاری عملیاتی و راهبردی برای مدیران و سیاست‌گذاران به‌منظور ارتقای جایگاه رقابتی شرکت‌ها در بازارهای جهانی فراهم می‌آورد. https://jiba.tabrizu.ac.ir/article_20106_69483e2b1dbfd7285b72b71743b253fe.pdf

دانشگاه تبریز نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی 2588-5057 8 3 2025 12 20 Designing An E-Commerce Platform Development Model Based on Artificial Intelligence (Case Study: Platform Commerce in Iran and Russia) طراحی الگوی توسعه پلتفرمی تجارت الکترونیک مبتنی بر هوش مصنوعی (مطالعه موردی: تجارت پلتفرمی دو کشور ایران و روسیه) 113 136 20896 10.22034/jiba.2025.68613.2374 FA سحر قرائتی دانشجوی دکترای مدیریت رسانه، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مستوره عزت زاده استادیار گروه مدیریت رسانه، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-9151-9200 سارا محمدپور استادیار گروه علوم ارتباطات اجتماعی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-1402-1905 Journal Article 2025 08 12 The aim of this research is to design a platform development model for e-commerce between Iran and Russia, leveraging artificial intelligence. The research adopts a qualitative and mixed-methods approach. Through thematic analysis of successful platforms such as Alibaba and Amazon, semi-structured interviews with 12 experts in the field of technology and digital economy, and data analysis via a three-stage process of open, axial, and selective coding based on a systematic design using the grounded theory method, key components were identified. Furthermore, to ensure theoretical sensitivity and support the grounded theory method, a thematic analysis of e-commerce documents, laws, and regulations of Iran and Russia was conducted. The results led to 120 sub-categories and 35 main categories. The findings indicate that improving services with artificial intelligence, managing audience behavior, and developing e-commerce within the legal framework of Iran constitute the causal conditions of the model. Branding, competitive strategies, electronic contract conclusion, and customer interaction are the core conditions. Managing account information, improving modern warehousing, information security, facilitating online payments, and strengthening intellectual property infrastructure create the contextual conditions. Weak privacy and intellectual property laws and the lack of an independent legal authority are considered intervening conditions. Platform policymaking, competitive strategies, sustainable innovation, improving warehousing and shipping, reforming copyright laws, and cybersecurity are the strategies of this business model. Implementing this model facilitates contract conclusion and the development of digital commerce, but also poses challenges in branding and cybersecurity. هدف این پژوهش، طراحی الگوی توسعه پلتفرمی تجارت الکترونیک بین دو کشور ایران و روسیه با بهره‌گیری از هوش مصنوعی است. رویکردی این پژوهش کیفی و روش ترکیبی است. با تحلیل مضمون پلتفرم‌های موفق علی بابا وآمازون، مصاحبه نیمه‌ساختار‌یافته با 12 نفر از نخبگان حوزه فناوری و اقتصاد دیجیتال و تحلیل داده های از طریق فرایند سه مرحله ای کدگذاری باز، محوری و انتخابی مبتنی بر طرح نظام مند با استفاده از روش داده بنیاد به شناسایی مؤلفه‌های کلیدی  پرداخته است. همچنین جهت حساسیت نظری پژوهش و پشتوانه روش داده بنیاد به تحلیل مضمون اسناد و قوانین و مقررات تجارت الکترونیک ایران و روسیه پرداخته شد.  نتایج حاصل، منجر به 120 مقوله فرعی و 35 مقوله اصلی گردید. یافته‌های نشان می‌دهد که بهبود خدمات با هوش مصنوعی، مدیریت رفتار مخاطب و توسعه تجارت الکترونیک در چارچوب حقوقی ایران، شرایط علی مدل را تشکیل می‌دهند. برندسازی، استراتژی‌های رقابتی، انعقاد قرارداد الکترونیکی و تعامل با مشتری شرایط محوری هستند. مدیریت اطلاعات حساب کاربری، بهبود انبارداری مدرن، امنیت اطلاعات، تسهیل پرداخت آنلاین و تقویت زیرساخت‌های مالکیت معنوی، شرایط زمینه‌ای را ایجاد می‌کنند. ضعف قوانین حریم خصوصی و مالکیت معنوی و فقدان مرجعیت قانونی مستقل، شرایط مداخله‌گر محسوب می‌شوند. سیاست‌گذاری پلتفرمی، استراتژی‌های رقابتی، نوآوری پایدار، بهبود انبارداری و ارسال کالا، اصلاح قوانین حقوق مؤلف و امنیت سایبری، راهبردهای این الگوی تجاری هستند. پیاده‌سازی این مدل، تسهیل عقد قرارداد و توسعه تجارت دیجیتال را ممکن می‌سازد، اما چالش‌هایی در برندسازی و امنیت سایبری را نیز به همراه دارد. https://jiba.tabrizu.ac.ir/article_20896_864476a465efe22582c67d3f3c8e883b.pdf

دانشگاه تبریز نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی 2588-5057 8 3 2025 12 20 Identifying Managers’ Mental Models Toward Implementing the Sharing Economy within Supply Chain Management: A Case Study of SMEs in Markazi Province شناسایی الگوهای ذهنی مدیران نسبت به پیاده‌سازی اقتصاد اشتراکی در زنجیره تأمین (مورد مطالعه صنایع کوچک و متوسط استان مرکزی) 137 168 20885 10.22034/jiba.2025.66995.2378 FA داود فیض استاد و عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان عظیم زارعی استاد گروه آموزشی مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. حسین بهرامی دانشجوی دکتری مدیریت بازاریابی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. 0009-0004-3154-1413 مجتبی عبدالحسینی راد دانشجوی دکتری مدیریت بازاریابی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. Journal Article 2025 08 28 This study investigates the mindset of small industry managers toward embracing and collaborating in the implementation of the collaborative economy as a strategic approach to optimizing supply chains. Employing Q methodology, the research is classified as applied in purpose, exploratory in nature, and designed within a mixed-methods framework (qualitative–quantitative). In the qualitative phase, a comprehensive literature review was conducted alongside 11 semi-structured interviews with managers of small industries located in Industrial Park No. 1 in the metropolitan area of Arak, selected through snowball sampling. From an initial pool of 124 statements, 36 were validated by experts and chosen as Q-sample items. These items were then presented to 21 managers, who sorted the cards according to the Q-sorting model. Factor analysis using SPSS version 26 revealed four distinct mental models among the participants:           Progressive and transformation-oriented Cautious and resistant to change Realistic and data-driven Interactive and network-oriented Collectively, these models account for 77% of the total variance. The findings suggest that successful adoption and implementation of the collaborative economy in small industries require a thorough understanding of infrastructural challenges, legal risks, and competitive concerns. Addressing these barriers calls for targeted training programs, regulatory reforms, and process simulations. The results of this research offer valuable insights for policymakers and economic stakeholders aiming to enhance the performance and resilience of small industrial enterprises این پژوهش با هدف تحلیل و شناسایی ذهنیت مدیران صنایع کوچک در پذیرش و همکاری در اجرای اقتصاد اشتراکی به عنوان راهکاری موثر در بهینه‌سازی زنجیره تامین و با بهره‌گیری از روش‌شناسی کیو انجام شده است. نوع پژوهش بر حسب هدف کاربردی و از حیث ماهیت، اکتشافی و در قالب تحقیقات آمیخته (کیفی-کمی) طراحی گردیده است. در مرحله کیفی، ضمن مرور ادبیات، 11 مصاحبه نیمه ساختار یافته با مدیران صنایع کوچک مستقر در شهرک صنعتی شماره یک کلانشهر اراک و با روش نمونه‌گیری گلوله برفی انجام شد. از مجموع 124 گزاره اولیه، با تائید خبرگان 36 گزاره به عنوان عبارات کیو انتخاب گردید. این عبارات‌ در اختیار 21 نفر از مدیران قرار گرفت و چیدمان کارت‌ها بر اساس الگوی کیو صورت پذیرفت. با توجه به یافته‌ها و تحلیل عاملی با نرم افزار SPSS نسخه 26 مشخص گردید 4 الگوی ذهنی«پیشرو و تحول محور»، « محتاط و مقاوم به تغییر»، «واقع‌گرا و داده محور» و «تعاملی و شبکه محور» در این جامعه آماری وجود دارد که در مجموع 77 درصد واریانس کل را تبیین و پوشش می‌دهند. یافته‌ها نشان می‌دهد که موفقیت در پذیرش و پیاده‌سازی اقتصاد اشتراکی در صنایع کوچک، مستلزم شناسایی دقیق چالش‌های زیرساختی، ریسک‌های حقوقی و نگرانی‌های رقابتی است و این موانع باید از طریق آموزش‌های تخصصی، اصلاح مقررات و شبیه‌سازی فرآیندها مدیریت شوند. نتایج پژوهش می‌تواند برای سیاست‌گذاران و فعالان اقتصادی در حوزه صنایع کوچک مفید باشد. https://jiba.tabrizu.ac.ir/article_20885_d9d7006b14444defe2394e70d31524f2.pdf

دانشگاه تبریز نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی 2588-5057 8 3 2025 12 20 A Comprehensive Bibliometric Analysis and Providing a Model for Evaluating and Improving the Performance of Free Trade Zones ارائه الگوی ارزیابی و بهبود عملکرد مناطق آزاد تجاری با رویکرد بیبلیومتریک 169 190 19984 10.22034/jiba.2025.66488.2332 FA حسین عباسی دانشیار، گروه مدیریت ، دانشکده اقتصاد ومدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 04 08 The success of free zones depends on the regular and continuous evaluation of the components and coordination of these elements. The present study aims to identify the components and elements of free zones and provide a framework for evaluating and improving the performance of the zones. The research method is descriptive-analytical and based on library documents. The required data was extracted from the Scopus citation database as well as reports of international organizations in the period 2000-2025. Word co-occurrence analysis was performed to identify the main clusters and components of free zones and to present the graphical results of bibliometric data with VOS viewer software. By systematically reviewing the literature, the components of free zones were identified in the form of three legal elements, incentives and infrastructure and a research model was presented. The interaction between these components is very important for the success of free zones and the integration and balance between all components must be ensured. This article describes a framework and structure that is presented to provide practical support and strengthen the theoretical understanding of policymakers and free zone management. Also, by identifying and introducing the components of a free zone, it enables feasibility assessments of zones in the country, as well as regular evaluations and improvement of the performance of the zones موفقیت مناطق آزاد به ارزیابی منظم و مستمر اجزا و نیز هماهنگی میان این عناصر بستگی دارد. مطالعه حاضر با هدف آشکارسازی اجزا و عناصر مناطق آزاد و ارائه چارچوبی برای ارزیابی و بهبود عملکرد این مناطق انجام شده است. روش انجام پژوهش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر اسناد کتابخانه‌ای است. داده‌های مورد نیاز از پایگاه استنادی اسکوپوس و همچنین گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی در بازه زمانی سال‌های 2000 تا 2025 استخراج شده است. تحلیل هم‌رخدادی واژگان به‌منظور شناسایی خوشه‌های اصلی و اجزای مناطق آزاد و نیز ارائه نتایج گرافیکی داده‌های بیبلیومتریک با استفاده از نرم‌افزار VOSviewer انجام شده است. با بررسی و مرور نظام‌مند ادبیات پژوهش، اجزای مناطق آزاد در قالب سه عنصر «چارچوب قانونی»، «مشوق‌ها» و «زیرساخت‌ها» شناسایی و مدل پژوهش ارائه شده است. تعامل میان این مؤلفه‌ها برای موفقیت مناطق آزاد بسیار حائز اهمیت است و لازم است از یکپارچگی و تعادل میان تمامی اجزا اطمینان حاصل شود. این مقاله چارچوب و ساختاری را تبیین می‌کند که با هدف پشتیبانی عملی و تقویت درک نظری سیاست‌گذاران و مدیران مناطق آزاد ارائه شده است. همچنین، با شناسایی و معرفی اجزای تشکیل‌دهنده مناطق آزاد، امکان ارزیابی امکان‌سنجی این مناطق در کشور و نیز انجام ارزیابی‌های منظم و بهبود عملکرد آن‌ها فراهم می‌شود. https://jiba.tabrizu.ac.ir/article_19984_13626bb1b8dab0584afbc4e5cd38e076.pdf

دانشگاه تبریز نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی 2588-5057 8 3 2025 11 22 Exploring the Dimensions of Perceived Environmental Uncertainty in Exporting Using a Mixed-Methods Approach واکاوی ابعاد ادراک از عدم اطمینان محیطی در صادرات با رویکرد آمیخته 191 216 21070 10.22034/jiba.2026.70396.2394 FA سید مهدی میرمهدی دانشیار، گروه مدیریت‌‌‌‌، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر‌‌‌‌، ملایر‌‌‌‌، ایران. شبنم زمانیان دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت‌‌‌‌، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر‌‌‌‌، ملایر‌‌‌‌، ایران Journal Article 2025 11 25 This study aims to identify and explain the dimensions of managers’ perceptions of environmental uncertainty in the context of exports. Given the increasing complexity of the international environment, accurate recognition of these dimensions is considered a key requirement for formulating effective export strategies. The present research adopted a mixed-methods approach. In the qualitative phase, through 15 semi-structured interviews with experts and thematic analysis‌ (three-stage coding), five main categories and thirteen subcategories were identified. In the quantitative phase, the fuzzy Delphi method was employed in two rounds to screen and prioritize these dimensions. The quantitative findings showed that “foreign exchange transaction problems,” with a defuzzified fuzzy mean of 0.869, and “exchange rate fluctuations,” with a mean of 0.845, ranked highest in shaping perceptions of uncertainty, while the component “climate and weather changes” was eliminated in the first round of the fuzzy Delphi. The final results indicate that an accurate understanding of these dimensions helps firms adopt faster responses and more adaptive strategies in turbulent environments. Ultimately, the study emphasizes the necessity of strengthening organizational learning and improving environmental analysis mechanisms to enhance export performance. این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین ابعاد ادراک مدیران از عدم‌اطمینان محیطی در زمینه صادرات انجام شده است. با توجه به پیچیدگی فزاینده محیط بین‌الملل، شناخت دقیق این ابعاد برای تدوین راهبردهای اثربخش صادراتی یک الزام کلیدی محسوب می‌شود. تحقیق حاضر با رویکرد آمیخته انجام شد؛ در مرحله کیفی، از طریق ۱۵ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان و تحلیل مضمون‌ (کدگذاری سه‌مرحله‌ای)، ۵ مقوله اصلی و ۱۳ مقوله فرعی شناسایی گردید. در مرحله کمی، برای غربال و اولویت‌بندی این ابعاد از روش دلفی فازی طی دو مرحله استفاده شد. یافته‌های بخش کمی نشان داد که «مشکلات مبادله ارز» با میانگین فازی قطعی ۸۶۹/۰ و «نوسانات نرخ ارز» با میانگین ۸۴۵/۰ بالاترین رتبه را در ایجاد ادراک عدم‌اطمینان دارند، در حالی که مؤلفه «تغییرات اقلیمی و آب‌وهوایی» در دور اول دلفی فازی حذف گردید. نتایج نهایی بیانگر آن است که درک دقیق این ابعاد به شرکت‌ها کمک می‌کند  تا در محیط‌های پرتلاطم، واکنش‌های سریع‌تر و استراتژی‌های سازگارتر اتخاذ کنند. در نهایت، پژوهش بر ضرورت تقویت یادگیری سازمانی و بهبود سازوکارهای تحلیل محیطی برای ارتقای عملکرد صادراتی تأکید دارد. https://jiba.tabrizu.ac.ir/article_21070_d23f57c2cab70a0db765b64faeca5fa3.pdf

دانشگاه تبریز نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی 2588-5057 8 3 2025 11 22 Examining The Strengthening of Export Survival Through Participation in the Global Value Chain (Case Study: Dairy Industry) بررسی تقویت ماندگاری صادرات از طریق مشارکت در زنجیره ارزش جهانی: مورد مطالعه صنایع لبنی ایران 217 234 21073 10.22034/jiba.2026.70258.2392 FA هاشم آقازاده دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت کسب‌وکار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران آریا خردمند کارشناسی ارشد، گروه تجارت بین‌الملل، دانشکده تجارت و بازرگانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران احسان سلطانی‌فر استادیار، گروه تجارت بین‌الملل، دانشکده تجارت و بازرگانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران الهام رازقندی استادیار ، گروه تجارت بین‌الملل، دانشکده تجارت و بازرگانی ، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2025 11 16 In recent years, globalization and the expansion of global value chains (GVCs) have fundamentally reshaped international trade by shifting countries’ roles from exporters of final goods to active participants in global production processes. Within this framework, export survival has emerged as a key indicator of sustainable export performance. Given the strategic importance of the dairy industry in Iran’s non-oil exports and challenges such as target-market instability, this study examines the effect of GVC participation on the export survival of Iranian dairy firms. It also analyzes the mediating roles of product quality, access to technology and capital, geographical diversification, and membership in trade agreements, as well as the moderating roles of product complexity, industry vertical integration, and product finality within the value chain. This applied study adopts a quantitative analytical approach and employs partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) to test the research hypotheses. Data were collected using a researcher-designed questionnaire developed from an extensive literature review and validated by field experts. The statistical population consists of Iranian dairy companies, with a sample of 12 active firms. Data were obtained from 96 managers and experts and analyzed using SmartPLS software. The results indicate that participation in global value chains has a positive and statistically significant effect on export survival. Mediating variables—including access to technology and capital, improvements in product quality, and geographical diversification—play significant roles in transmitting this effect. Membership in international trade agreements also acts as a significant mediating factor that strengthens the relationship between GVC participation and export survival. In contrast, product complexity, industry vertical integration, and product finality do not exhibit significant moderating effects.The study concludes that engagement in global value chains—particularly through quality upgrading, improved access to advanced technologies, and expansion of export markets—plays a crucial role in sustaining exports in Iran’s dairy industry. The absence of significant moderating effects from product complexity and vertical integration suggests a need to reassess and further develop existing supply chain structures and technological capabilities. Accordingly, export strategies should prioritize deeper GVC participation, technological development, and quality upgrading to enhance Iran’s international competitiveness در سال‌های اخیر، پدیده جهانی‌شدن و شکل‌گیری زنجیره‌های ارزش جهانی ساختار تجارت بین‌الملل را دگرگون کرده و نقش کشورها را از صادرکنندگان صرف کالاهای نهایی به مشارکت‌کنندگان در فرآیند جهانی تولید تغییر داده است. در این چارچوب، ماندگاری صادرات به‌عنوان شاخصی کلیدی برای سنجش موفقیت صادرات پایدار، اهمیت فزاینده‌ای برای کشورها یافته است. با توجه به اهمیت صنعت لبنیات در صادرات غیرنفتی ایران و بروز چالش‌هایی همچون ناپایداری بازارهای مورد نظر، هدف این پژوهش بررسی تأثیر مشارکت در زنجیره‌های ارزش جهانی بر ماندگاری صادرات شرکت‌های لبنی ایرانی است. در این راستا، تحلیل نقش متغیرهای میانجی چون کیفیت محصول، دسترسی به فناوری و سرمایه، تنوع‌بخشی جغرافیایی و عضویت در توافق‌نامه‌های تجاری، و همچنین متغیرهای تعدیل‌گر مانند پیچیدگی محصول، عمودی بودن صنعت و نهایی بودن کالا نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند.<strong> </strong>این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا، تحلیلی با رویکرد کمّی است. به‌منظور آزمون فرضیه‌ها، از روش معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی استفاده شده است. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای بود که با استفاده از پیشینه پژوهش و مطالعات نظری تدوین شده و همچنین روایی محتوایی این پرسشنامه با استفاده از نظر تعدادی از خبرگان سنجیده شد. جامعه آماری شرکت‌های لبنی ایران و نمونه آماری شامل 12 شرکت فعال در این صنعت می‌باشد و داده‌ها از مدیران، کارشناسان این شرکت‌ها (در مجموع 96 پاسخ‌دهنده) گردآوری شده است. همچنین در این پژوهش تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SmartPLS انجام شده است. نتایج تحلیل معادلات ساختاری نشان داد که مشارکت در زنجیره‌های ارزش جهانی تأثیر مثبت و معناداری بر ماندگاری صادرات دارد. همچنین مشخص شد که برخی متغیرهای میانجی مانند دسترسی به فناوری و سرمایه، کیفیت محصول و تنوع‌بخشی جغرافیایی در انتقال این اثر نقش معناداری ایفا می‌کنند. همچنین عضویت در توافق‌نامه‌های تجاری نیز به‌عنوان متغیر میانجی (واسط)، مسیر اثرگذاری GVC را بر ماندگاری صادرات تقویت می‌کند. از سوی دیگر، متغیرهای تعدیل‌گری چون پیچیدگی محصول، عمودی بودن صنعت و نهایی بودن کالا، اثرگذاری معناداری بر رابطه بین مشارکت در GVC و ماندگاری صادرات نداشتند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مشارکت در زنجیره‌های ارزش جهانی، به‌ویژه از مسیر بهبود کیفیت محصول، افزایش دسترسی به فناوری و توسعه بازارهای صادراتی، می‌تواند نقشی کلیدی در پایداری صادرات صنایع لبنی ایران ایفا کند. در عین حال، عدم معناداری برخی متغیرهای تعدیل‌گر نظیر پیچیدگی محصول و عمودی بودن صنعت بیانگر آن است که ساختار زنجیره تأمین و ویژگی‌های تکنولوژیکی محصولات لبنی در ایران نیازمند بازنگری و ارتقاء هستند. بر این اساس، تدوین راهبردهای صادراتی مبتنی بر ارتقاء مشارکت در GVC ها، توسعه زیرساخت‌های فناوری و ارتقاء استانداردهای کیفی می‌تواند در تقویت موقعیت ایران در بازارهای صادراتی مؤثر واقع شود https://jiba.tabrizu.ac.ir/article_21073_7ed83bee92414bacf990eda5b83a100f.pdf

دانشگاه تبریز نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی 2588-5057 8 3 2025 11 22 Strategies for Developing the Export of Iran's Halal Food Products راهبردهای توسعه صادرات محصولات غذایی حلال ایران 235 258 21267 10.22034/jiba.2026.71204.2412 FA مهدی جعفرزاده استادیار، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2026 01 18 The global Muslim population has surpassed two billion, accounting for one-quarter of the world's total population. With the growth of this population and the increasing demand for halal food products, the global market for these goods has become one of the most dynamic sectors of the economy. Despite possessing significant agricultural and food industry potential, Iran has failed to implement coherent measures for developing halal trade on the global stage. Entering the global halal food market presents a valuable opportunity to expand the country's exports and could position Iran as a key player in the halal trade. This study aims to address this strategic gap by identifying key factors and examining strategies for developing the export markets of Iranian food products with a halal brand. This applied research adopts a qualitative approach. Data were collected through three exploratory focus group interview sessions with 15 active and experienced experts in three key domains: export, international trade, and logistics. Data analysis was conducted using thematic analysis while adhering to Lincoln and Guba's four trustworthiness criteria (credibility, transferability, dependability, and confirmability). The findings indicate that three strategies—alignment with global food industry standards, development of branding and digital marketing, and improvement of the supply chain and logistics—are key to developing the export markets for Iran's halal food products. By adopting these strategies, Iranian exporters of halal food products can gain a suitable position in the global market and increase their market share جمعیت مسلمانان جهان از مرز دو میلیارد نفر عبور کرده است و این تعداد یک چهارم از کل جمعیت جهان را شامل می‌شود. با رشد جمعیت مسلمانان و افزایش تقاضا برای محصولات غذایی حلال، بازار جهانی این محصولات به یکی از پویاترین بخش‌های اقتصاد تبدیل شده است. ایران به عنوان کشوری با ظرفیت‌های بالای کشاورزی و صنایع غذایی در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ نتوانسته است اﻗﺪاماتی ﻣﻨﺴﺠم در راستای توسعه تجارت حلال انجام دهد. ورود به بازارهای جهانی محصولات غذایی حلال فرصت مغتنمی برای توسعه صادرات کشورمان تلقی می‌گردد و می‌تواند ایران را به عنوان یکی از بازیگران اصلی تجارت حلال معرفی نماید. پژوهش حاضر با هدف پرکردن این خلأ راهبردی و شناسایی عوامل کلیدی مؤثر، به بررسی راهبردهای توسعه بازارهای صادراتی محصولات غذایی ایرانی با برند حلال پرداخته است. این مطالعه از نوع کاربردی با رویکرد کیفی است که داده‌های آن از طریق سه جلسه مصاحبه گروه کانونی اکتشافی با ۱۵ خبره فعال و صاحب ‌تجربه در سه حوزه صادرات، بازرگانی بین‌الملل و لجستیک، گردآوری شد. فرآیند تحلیل داده‌ها با به‌کارگیری روش تحلیل مضمون و با رعایت اصول چهارگانه اعتبارسنجی لینکولن و گوبا (شامل اعتبار، انتقال‌پذیری، تأییدپذیری و اتکاپذیری) انجام پذیرفت. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد سه راهبرد هماهنگی با استانداردهای جهانی صنایع غذایی، توسعه برندینگ و بازاریابی دیجیتال و بهبود زنجیره تامین و لجستیک به عنوان راهبردهای کلیدی توسعه بازارهای صادراتی محصولات غذایی حلال کشورمان محسوب می‌شوند. با اتخاذ این راهبردها‌، صادرکنندگان ایرانی محصولات غذایی حلال می‌توانند جایگاه مناسبی در بازار جهانی کسب کرده و سهم بازار خود را افزایش دهند. https://jiba.tabrizu.ac.ir/article_21267_4ffc8a42e616a6d53f0abf22de2b3215.pdf