تبیین اثر شناخت مدیریتی بر بین‌المللی‌شدن کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در اقتصادهای در حال گذار با رویکرد فراترکیب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت فناوری، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

3 دانشیار، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

4 دانشیار، مرکز تحقیقات علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌ اله، تهران، ایران

چکیده

کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در اقتصادهای درحال گذار برای ورود موفق به بازارهای بین‌المللی نیازمند قابلیت‌های شناختی مدیران در شرایط عدم‌قطعیت هستند. ادبیات موجود در زمینه اثرگذاری شناخت مدیریتی بر فرایند بین‌المللی‌شدن با پراکندگی مفهومی و تناقضات تجربی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف تلفیق و تبیین نظام‌مند شواهد موجود، به شناسایی و تبیین نقش قابلیت‌های شناختی مدیران در فرایند و پیامدهای بین‌المللی‌شدن کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در اقتصادهای درحال‌گذار پرداخته است.‎ در این راستا، با بهره‌گیری از الگوی هفت‌مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو و منطق پروتکل پریزما، از میان ۲۹۱ مطالعه اولیه، تعداد ۴۸ مقاله که واجد معیارهای کیفیت و ورود بودند، انتخاب و با رویکرد کدگذاری تحلیل محتوا شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که معماری شناختی مدیران در چارچوب نظریه دوفرایندی (منطقی/ تحلیلی در برابر تجربی/ شهودی)، نقش مهمی در الگویِ ورود (تدریجی در قیاس با سریع) به بازارهای بین‌المللی ایفا می‌کند. افزون بر این، قابلیت‌های پویای مدیریتی (شامل سرمایه‌های انسانی، اجتماعی و شناختی) به‌عنوان سازوکار میانجی، نقشی حیاتی در تبدیل شناختِ فردی به کنش‌های راهبردی و عملکرد صادراتی ایفا می‌کنند. همچنین مشخص شد که عواملی نظیر پویایی بازار و خلأهای نهادی به‌عنوان تعدیل‌گرهای نهادی، اثربخشی این قابلیت‌ها را جهت‌دهی می‌کنند. نوآوری اصلی پژوهش در ارائه یک چارچوب تلفیقی از بنیان‌های خرد شناختی، قابلیت‌های پویای مدیریتی و شرایط محیطی مؤثر بر بین‌المللی‌شدن کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در اقتصادهای درحال‌گذار است. یافته‌های پژوهش می‌تواند به مدیران در انتخاب الگوی مناسب ورود به بازارهای بین‌المللی، توسعه قابلیت‌های شناختی و مدیریتی و بهبود تصمیم‌های صادراتی کمک کند.‎

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Explaining the Impact of Managerial Cognition on the Internationalization of SMEs in Emerging Economies: A Meta-Synthesis Approach

نویسندگان [English]

  • Mohammad Ali Mesgari 1
  • Ataollah Rafieiatani 2
  • Amir Zakery 3
  • Boshra Hatef 4
1 PhD Candidate in Technology Management, Faculty of Management, Economics and Progress Engineering, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Faculty of Management, Economics and Progress Engineering, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Faculty of Management, Economics and Progress Engineering, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran
4 Associate Professor, Neuroscience Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran
چکیده [English]

For successful entry into international markets, Small and Medium-sized Enterprises (SMEs) in emerging economies require cognitive capabilities and effective decision-making in uncertain environments. However, the existing literature regarding the impact of managerial cognition on the internationalization process is characterized by conceptual fragmentation and empirical inconsistencies. Aiming to bridge this gap and systematically synthesize existing knowledge, the present study elucidates the impact of managerial cognitive capabilities on the internationalization outcomes of these enterprises using a meta-synthesis method. To this end, by employing Sandelowski and Barroso's seven-step model and the PRISMA protocol guidelines, out of 291 initial studies, 48 articles meeting the quality and inclusion criteria were selected and subjected to content analysis through a coding approach. The findings reveal that managerial cognitive architecture, within the framework of dual-process theory (rational/analytical versus experiential/intuitive), determines the pattern of entry (incremental versus rapid) into international markets. Furthermore, managerial dynamic capabilities (comprising human, social, and cognitive capital) act as a mediating mechanism, playing a vital role in translating individual cognition into strategic actions and export performance. Additionally, it was found that factors such as market dynamism and institutional voids act as institutional moderators, shaping the effectiveness of these capabilities. Ultimately, the proposed conceptual model can contribute to a deeper understanding of the cognitive micro-foundations of internationalization and outline novel pathways for policymaking in transition markets.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Managerial Cognition
  • Internationalization
  • Small and Medium-Sized Enterprises (SMEs)
  • Emerging Economies
  • Meta-Synthesis

مراجع

  1. ابیلی، خدایار. نارنجی‌ثانی، فاطمه. و مزاری، ابراهیم. (۱۳۹۹). کاربرد علوم شناختی در مدیریت (با بهره‌گیری از رویکرد فراترکیب). فصلنامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، ۱۱(۳)، ۱۰۹-۱۳۲.
  2. احمدی، حامد. بهبودی، محمد رضا. (۱۴۰۲). شناسایی اثرات (نامطلوب) اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها در ایران: رهیافت فراترکیب. پژوهش‌های اقتصادی ایران، ۲۸(۹۴)، ۲۲۵-۲۸۰.
  3. ذاکری، امیر. خلوصی، محمد امین. صارمی، محمد صادق. (۱۴۰۲). مراکز رشد بین‌المللی به عنوان واسطه ارتباطی توسعه صادرات شرکت‌های دانش‌بنیان. مدیریت کسب‌وکارهای بین‌المللی، ۶(۴)، ۱-۲۰.
  4. رضائیان، صهبا. خرازی، سید کمال. جمالی، احسان. نادری، ابوالقاسم. (۱۳۹۸). الگوی مفهومی تصمیم‌گیری با رویکرد شناختی. تازه‌های علوم‌شناختی، ۲۱(۱)، ۱-۲۰.
  5. سرداری، احمد. شبیه‌زاده، محمد. (۱۴۰۳). شبکه‌سازی و کسب دانش بین‌المللی در شرکت‌های کوچک و متوسط: نقش ذهنیت جهانی و میانجی‌گری گرایش کارآفرینی بین‌المللی. مدیریت کسب‌وکارهای بین‌المللی، ۷(۳)، ۸۳-۱۰۳.
  6. علائی‌طباطبائی، سیداحمدرضا. الیاسی، مهدی. زندحسامی، حسام. ترابی، تقی. (۱۴۰۰). بین‌المللی‌شدن یکباره یا تدریجی؟ موردکاوی فرآیند بین‌المللی‌شدن سه کسب‌وکار دانش‌بنیان. مدیریت کسب‌وکارهای بین‌المللی، ۵(۲)، ۹۳-۱۰۸.
  7. علائی‌طباطبائی، سیداحمدرضا. الیاسی، مهدی. زندحسامی، حسام. ترابی، تقی. (۱۴۰0). یک تحلیل کارکردی-ساختاری از سیاست‌های بین‌المللی‌شدن شرکت‌های دانش‌بنیان. سیاست‌نامه علم و فناوری، ۱۴(۳)، ۷۹-۹۸.
  8. قوامی‌فر، علی. حسن‌پور، حسین. (1400). شناسایی کارکردهای شناختی تأثیرگذار بر عملکـرد شـناختی مـدیران راهبـردی. مطالعـات منابع انسانی. 11 (2)، 50-70.
  9. کلابی، امیر محمد. قندی، سارا. (۱۴۰۳). بین‌المللی‌شدن کسب‌وکارها با تأکید بر کارآفرینی بین‌المللی؛ تبیین نقش میانجی قابلیت‌های سازمانی و تعدیل‌گری ذهنیت جهانی. مدیریت کسب‌وکارهای بین‌المللی، ۷(۲)، ۱-۲۲.
  10. معقولی حسنجانی، علیرضا. ماکوئی، احمد. بنیادی‌نایینی، علی. (1402). طراحی الگوی پویای بین‌المللی شدن شرکت‌های دانش بنیان کوچک و متوسط (مطالعه موردی: صنعت داروهای گیاهی). نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب وکارهای بین‎‌المللی. 6 (2). 1-22.
  11. نصیری، حامد. الیاسی، مهدی. (۱۳۹۷). شناخت استراتژیک و نقشه‌یابی شناختی: بررسی مفهوم قابلیت‌های شناختی و کاربرد نقشه‌یابی شناختی در مدیریت استراتژیک سازمان. سیاست‌نامه علم و فناوری، ۸(۱)، ۱-۲۰.
  1. Abili, K., Naranji Sani, F., & Mazari, E. (2020). Application of cognitive sciences in management (using meta-synthesis approach). Quarterly Journal of Applied Psychological Research, 11(3), 109–132. (in Persian)
  2. Acedo, F. J., & Galán, J. L. (2011). Export stimuli revisited: The influence of the characteristics of managerial decision makers on international behaviour. International Small Business Journal, 29(6), 648–670.
  3. Agbo, J. J., Nyuur, R. B., Arakpogun, E. O., & Charles, D. (2023). The role of knowledge gatekeepers and knowledge absorptive capacity in SMEs' internationalisation: Insights from Nigeria. SSRN Electronic Journal.
  4. Ahmadi, H., & Behboudi, M. R. (2023). Identifying the (undesirable) effects of implementing the targeted subsidies law in Iran: A meta-synthesis approach. Iranian Economic Research, 28(94), 225–280. (in Persian)
  5. Alaei Tabatabai, S. A., Elyasi, M., Zand Hesami, H., & Torabi, T. (2021). Born global or gradual internationalization? A case study of the internationalization process of three knowledge-based businesses. International Business Management, 5(2), 93–108. (in Persian)
  6. Alaei Tabatabai, S. A., Elyasi, M., Zand Hesami, H., & Torabi, T. (2021). A functional-structural analysis of internationalization policies of knowledge-based companies. Science and Technology Policy, 14(3), 79–98. (in Persian)
  7. Ali, H., Li, M., Qiu, X., & Farooq, Q. (2023). Global mindset and adaptive marketing capabilities in the internationalization of mature Chinese SMEs: International opportunity perspective. Sustainability, 15(3), 2044.
  8. Alinasab, J., Mirahmadi, S. M. R., Ghorbani, H., & Caputo, F. (2021). Discovering knowledge and cognitive based drivers for SMEs internationalization. Journal of the Knowledge Economy, 13, 2490–2518.
  9. Alves, A., & Carvalho, F. (2025). Dynamic managerial capabilities and organizational change capacity as precursors of organizational dynamic capabilities in SMEs. Journal of Strategy and Management, 18(1), 105–128.
  10. Andersson, S., Evers, N., & Kuivalainen, O. (2014). International new ventures: Rapid internationalization across different industry contexts. European Business Review, 26(5), 390–405.
  11. Armstrong, S. J., Cools, E., & Sadler-Smith, E. (2011). Role of cognitive styles in business and management: Reviewing 40 years of research. International Journal of Management Reviews, 14(3), 238–262.
  12. Baishya, S., Karna, A., Mahapatra, D., Kumar, S., & Mukherjee, D. (2025). Dynamic managerial capabilities: A critical synthesis and future directions. Journal of Business Research, 186, 115015.
  13. Bianchi, C., & Stoian, M.-C. (2022). Exploring the role of managerial and organizational capabilities for the inbound internationalization of small and medium-sized enterprises. Journal of Small Business Management, 60(4), 812–840.
  14. Boermans, M. A., & Roelfsema, H. (2013). The effects of managerial capabilities on export, FDI and innovation: Evidence from Indian firms. Asian Business & Management, 12(4), 387–408.
  15. Cabral, Â. M. R., Carvalho, F. M. P. O., & Ferreira, J. A. V. (2020). International performance of SMEs' international strategic groups. Administrative Sciences, 10(3), 65.
  16. Chebbi, H., Ben Selma, M., Bouzinab, K., Papadopoulos, A., Labouze, A., & Desmarteau, R. (2022). Accelerated internationalization of SMEs and microfoundations of dynamic capabilities: Towards an integrated conceptual framework. Review of International Business and Strategy.
  17. Cortellazzo, L., Bonesso, S., & Gerli, F. (2020). Entrepreneurs' behavioural competencies for internationalisation: Exploratory insights from the Italian context. International Journal of Entrepreneurial Behaviour & Research, 26(6), 1187–1207.
  18. Durán, W. F., & Aguado, D. C. (2022). CEOs' managerial cognition and dynamic capabilities: A meta-analytical study from the microfoundations approach. Journal of Management & Organization, 28(3), 486–512.
  19. FakhrEldin, H. (2021). Cultural intelligence and the internationalisation of SMEs: A study of the manufacturing sector in Egypt. Journal for International Business and Entrepreneurship Development, 12(4), 263–280.
  20. Felício, J. A., Caldeirinha, V. R., & Rodrigues, R. (2012). Global mindset and the internationalization of small firms. International Entrepreneurship and Management Journal, 8, 467–485.
  21. Fernando, A. (2023). Unlocking the path to international expansion: Investigating the impact of managerial international experience on SME internationalization. FIRM Journal of Management Studies, 8(2), 274–306.
  22. Hambrick, D. C., & Mason, P. A. (1984). Upper echelons: The organization as a reflection of its top managers. The Academy of Management Review, 9(2), 193–206.
  23. He, C., Lin, Z., & Wei, W. (2020). From global mindset to international opportunities: The internationalization of Chinese SMEs. Journal of Business Economics and Management, 21(4), 967–986.
  24. Helfat, C. E., & Martin, J. A. (2014). Dynamic managerial capabilities: Review and assessment of managerial impact on strategic change. Journal of Management, 41(5).
  25. Helfat, C. E., & Peteraf, M. A. (2015). Managerial cognitive capabilities and the microfoundations of dynamic capabilities. Strategic Management Journal, 36(6), 831–850.
  26. Javidan, M., & Bowen, D. (2016). The 'global mindset' of managers. Organizational Dynamics, 42(2), 145–155.
  27. Jeong, H.-C., & Lee, S.-Y. (2024). A influence of internal organizational capabilities and external environmental factors on the international expansion intentions of small venture companies: Focusing on the moderating effect of overseas network orientation. The Korean Career·Entrepreneurship & Business Association, 8(5), 1–18.
  28. Johanson, J., & Vahlne, J.-E. (2009). The Uppsala internationalization process model revisited: From liability of foreignness to liability of outsidership. Journal of International Business Studies, 40, 1411–1431.
  29. Kalabi, A. M., & Ghandi, S. (2024). Internationalization of businesses with emphasis on international entrepreneurship; Explaining the mediating role of organizational capabilities and the moderating role of global mindset. International Business Management, 7(2), 1–22. (in Persian)
  30. Kryeziu, L., Kurutkan, M. N., Krasniqi, B. A., Ramadani, V., Hajrullahu, V., & Haziri, A. (2023). Cognitive styles and dynamic managerial capabilities: Implications for SMEs in a transition economy. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 29(9), 115–135.
  31. Maghooli Hasanjani, A., Makooei, A., & Bonyadi Naeini, A. (2023). Designing a dynamic model of internationalization of small and medium-sized knowledge-based companies (Case study: Herbal medicine industry). Scientific Research Journal of International Business Management, 6(2), 1–22. (in Persian)
  32. Maitland, E., & Sammartino, A. (2015). Decision making and uncertainty: The role of heuristics and experience in assessing a politically hazardous environment. Strategic Management Journal, 36(10), 1554–1578.
  33. Mendes, T., González-Loureiro, M., & Braga, V. (2024b). The interplay between managerial cognition, earliness of internationalization, and post-internationalization speed: A qualitative study of experiential and analytical information processing. Journal of the Knowledge Economy.
  34. Merín-Rodrigáñez, J., Alegre, J., & Dasí, À. (2024). International entrepreneurship in innovative SMEs: Examining the connection between CEOs' dynamic managerial capabilities, business model innovation and export performance. International Business Review, 33(3), 102321.
  35. Miocevic, D., & Crnjak-Karanović, B. (2011). Cognitive and information-based capabilities in the internationalization of small and medium-sized enterprises. Journal of Small Business Management, 49(4), 570–595.
  36. Mitan, A., Vătămănescu, E.-M., & Stratone, M. E. (2023). A preliminary framework linking the managerial global mindset and the degree of internationalization of Romanian SMEs. Proceedings of the International Management Conference, 16(1), 67–80.
  37. Mostafiz, I., Sambasivan, M., & Goh, S. K. (2019). The antecedents and the outcomes of foreign market knowledge accumulation – the dynamic managerial capability perspective. Journal of Business & Industrial Marketing, 34(8), 1735–1750.
  38. Mudalige, D., Ismail, N. A., & Malek, M. A. (2019). Exploring the role of individual level and firm level dynamic capabilities in SMEs' internationalization. Journal of International Entrepreneurship, 17, 41–74.
  39. Nasiri, H., & Elyasi, M. (2018). Strategic cognition and cognitive mapping: Examining the concept of cognitive capabilities and the application of cognitive mapping in strategic management of organizations. Science and Technology Policy, 8(1), 1–20. (in Persian)
  40. Niittymies, A., & Pajunen, K. (2020). Cognitive foundations of firm internationalization: A systematic review and agenda for future research. International Business Review, 29(4), 101686.
  41. Olarewaju, A. D., Adebisi, S. A., & George, O. J. (2023). SME internationalization and strategy tripod perspective – evidence from an emerging economy. International Journal of Emerging Markets, 18(4), 785–805.
  42. Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., ... & Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372(71).
  43. Paul, J., & Rosado-Serrano, A. (2019). Gradual internationalization vs born-global/ international new venture models: A review and research agenda. International Marketing Review, 36(6), 830–858.
  44. Qavamifar, A., & Hassanpour, H. (2021). Identifying cognitive functions affecting the cognitive performance of strategic managers. Human Resource Studies, 11(2), 50–70. (in Persian)
  45. Rezaeian, S., Kharazi, S. K., Jamali, E., & Naderi, A. (2019). A conceptual model of decision-making with a cognitive approach. Modern Cognitive Sciences, 21(1), 1–20. (in Persian)
  46. Sandelowski, M., & Barroso, J. (2007). Handbook for synthesizing qualitative research. Springer Publishing Company.
  47. Sandoval, C. A., & Rank, O. N. (2021). Managers' intentions to pursue export expansion: An entrepreneurial cognition perspective. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 13(5), 1140–1165.
  48. Sandoval-Álvarez, C. (2024). The role of international experience on SMEs' internationalization. Tec Empresarial, 19(1), 1–21.
  49. Sardari, A., & Shabihzadeh, M. (2024). Networking and international knowledge acquisition in small and medium-sized enterprises: The role of global mindset and the mediating role of international entrepreneurial orientation. International Business Management, 7(3), 83–103. (in Persian)
  50. Silva, C., González-Loureiro, M., & Braga, V. (2021). The influence of organizational ambidexterity on SME speed of internationalization. Journal of Global Information Management, 29(1), 1–21.
  51. Talebi, K., Tajeddin, M., Rastgar, A. A., & Emami, A. (2017). Internationalization of SMEs and organizational factors in emerging economies: High-tech industry of Iran. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 7(1), 215–233.
  52. Thoumrungroje, A., & Racela, O. C. (2020). Unveiling internationalization decision-making of Burmese managers: A strategic cognition perspective. Journal of Asia-Pacific Business, 21(1), 4–26.
  53. Vahlne, J.-E., & Johanson, J. (2019). Retrospective. The Uppsala model: Networks and micro-foundations. Journal of International Business Studies.
  54. Vasu, S. D. (2021). Rapid internationalisation: The critical role of internal and external factors on capabilities and business strategy. European Journal of Management, 6(2).
  55. Vlačić, B., González-Loureiro, M., & Eduardsen, J. S. (2022). Entrepreneurial cognition and internationalization speed: Towards a potential moderating effect of experiential and rational information processing. International Entrepreneurship and Management Journal, 19(4), 1601–1628.
  56. Vlačić, B., González-Loureiro, M., & Eduardsen, J. S. (2023). The process of the process of internationalisation: Cognitive and behavioural perspectives in small ventures. European Journal of International Management, 19(3), 307–337.
  57. Vuorio, A., Faroque, A. R., & Kuivalainen, O. (2022). The role of slack resources and managerial capabilities in early and late internationalization: A configurational approach. Small Enterprise Research, 29(3), 227–249.
  58. Walsh, J. P. (1995). Managerial and organizational cognition: Notes from a trip down memory lane. Organization Science, 6(3), 280–321.
  59. Wasowska, A. (2019). Social-cognitive antecedents of new venture internationalization: The role of entrepreneur intention, self-efficacy, and positive orientation. Baltic Journal of Management, 14(3), 462–479.
  60. Wójcik, P., & Ciszewska-Mlinaric, M. (2020). The impact of cognitive and behavioral factors on the export performance: A dynamic capabilities perspective. European Business Review, 32(4), 589–610.
  61. Zakeri, A., Kholousi, M. A., & Saremi, M. S. (2023). International growth centers as communication intermediaries for export development of knowledge-based companies. International Business Management, 6(4), 1–20. (in Persian)
  62. Zakery, A., & Saremi, M. S. (2024). The role of dynamic capabilities in internationalization performance of technology-based firms in Iran. Journal of the Knowledge Economy.
نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی
دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 2
شماره تابستان 1405
مهر 1405
صفحه 81-116

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 22 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری: 04 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش: 05 مهر 1405

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار